Newsletter #14: "Projekt Poboczny - coś dla siebie"

Newsletter #14: „Projekt Poboczny – coś dla siebie”

Coffee & Code | 8 lipca 2026

Cześć!

Kawa lodowa (bo upał nieznośny), dzieci szaleją, mam chwilę dla siebie i czuję się jak wygrałam los na loterii.

Tydzień temu stało się coś nieoczekiwanego: zaczęłam projekt który… nie ma celu biznesowego. Nie jest dla portfolio. Nie jest dla klienta. Nie pomoże mi dostać pracy.

Robię go bo chcę. Bo jest fun. Bo mogę.

I zapomniałam jak to jest – kodować dla czystej radości.

📚 Learning: Projekt który robię tylko dla frajdy

Genesis projektu:

Siedzę wieczorem, dzieci śpią, myślę „co zrobić”. Normalnie bym otworzyła React tutorial albo pracowała nad Expense Tracker.

Ale zamiast tego pomyślałam: „Co bym chciała zrobić? Co brzmi FUN?”

Odpowiedź: Generator losowych rekomendacji książkowych (Random Book Recommendation Generator).

Dlaczego to?

Czytam dużo, mam problem z wyborem „co teraz przeczytać”
Mogę użyć Google Books API (nowe dla mnie)
Frontend w React (practice)
Można dodać ciekawe funkcje (losowe nastroje, gatunki, przycisk „zaskocz mnie”)
Zerowe ciśnienie – jeśli nie wyjdzie, nic wielkiego.

Tech stack – tylko dla zabawy:

Frontend: React (bo się uczę)
API: Google Books API (free, łatwe)
Stylizacja: CSS z gradienty i animacje (bo ładne!)
Wdrożenie: Netlify (bezpłatne i szybkie)

Żadnego backendu. Żadnej bazy danych. Żadnej autoryzacji.

Postaw na prostotę. Niech będzie zabawnie.

Dzień 1 – Podstawowa struktura:

function BookRecommender() {
  const [mood, setMood] = useState('');
  const [book, setBook] = useState(null);
  const [loading, setLoading] = useState(false);

  const moods = [
    { name: 'Happy', genre: 'humor' },
    { name: 'Thoughtful', genre: 'philosophy' },
    { name: 'Adventurous', genre: 'adventure' },
    { name: 'Romantic', genre: 'romance' },
    { name: 'Scared', genre: 'thriller' }
  ];

  const getRecommendation = async () => {
    setLoading(true);
    // Google Books API call
    const response = await fetch(
      `https://www.googleapis.com/books/v1/volumes?q=subject:${genre}&maxResults=40`
    );
    const data = await response.json();

    // Pick random book
    const randomIndex = Math.floor(Math.random() * data.items.length);
    setBook(data.items[randomIndex]);
    setLoading(false);
  };

  return (
    <div className="recommender">
      <h1>What should I read today? 📚</h1>

      <div className="moods">
        {moods.map(m => (
          <button
            key={m.name}
            onClick={() => setMood(m.genre)}
            className={mood === m.genre ? 'active' : ''}
          >
            {m.name}
          </button>
        ))}
      </div>

      <button onClick={getRecommendation}>
        Surprise me!
      </button>

      {book && (
        <BookCard book={book} />
      )}
    </div>
  );
}

Uczucie: RADOŚĆ. Czysta radość. Żadnego ciśnienia. Żadnego „czy to wystarczająco „efektowny dla portfolio”.

Dzień 2 – Upiększanie:

Dodałam CSS z animacjami:

.book-card {
  animation: slideIn 0.5s ease-out;
  background: linear-gradient(135deg, #667eea 0%, #764ba2 100%);
  border-radius: 20px;
  padding: 2rem;
  color: white;
  box-shadow: 0 10px 40px rgba(0,0,0,0.2);
}

@keyframes slideIn {
  from {
    opacity: 0;
    transform: translateY(20px);
  }
  to {
    opacity: 1;
    transform: translateY(0);
  }
}

.mood-button {
  transition: all 0.3s;
  cursor: pointer;
}

.mood-button:hover {
  transform: scale(1.1);
  box-shadow: 0 5px 15px rgba(0,0,0,0.3);
}

Czy to niezbędne? Nie.
Czy to zabawne? Absolutnie.

Dzień 3 – Ciekawe funkcje:

Przycisk „Zaskocz mnie WIĘCEJ” – losuje z innego gatunku literackiego
Zapisywanie ulubionych (localStorage – tak, łamię własną zasadę, ale to mój fajny projekt!)
Udostępnij rekomendację (skopiuj link)
Dark mode toggle (bo czemu nie)

Bugs i nie-idealne rzeczy:

Czasem API zwraca książki bez okładki
Randomizacja nie jest idealnie rozłożona
Responsywny projekt mógłby być lepszy
Kod mógłby być czystszy

Czy naprawiam? Może. Albo nie. To NIE ma być IDEALNIE. To ma być FAJNE

Czego się dowiedziałem (ku mojemu zaskoczeniu):

Praca z zewnętrznymi interfejsami API – Google Books API, obsługa odpowiedzi, błędy
React animacje– CSS transitions, keyframes
Zarządzanie stanem – kiedy używać useState, a kiedy useEffect
Zabawa > perfekcja – robiąc „dla zabawy” projekt, eksperymentuję więcej

Wyciągnięta lekcja:

Projekty poboczne bez presji uczą INACZEJ niż projekty pod portfolio. Nie boję się próbować różnych rzeczy. Nie boję się ponieść porażkę.

Wdrożono:

Wrzuciłam na Netlify. Działa. Pokazałam dzieciom.

Syn: „Mamo, to jest ładne! Możesz mi znaleźć książkę?”

Kliknęła „awanturniczy”. Dostała „Percy Jackson”. Idealnie

Radość z tego momentu > radość z ukończony projekt portfolio.

💼 Freelancing: Dlaczego nie wszystko musi zarabiać

Wyznanie:

Przez długi czas myślałam: każdy projekt = sposobność zarobku albo portfolio albo CV.

Jeśli nie służy żadnemu z tych celów – strata czasu.

To była błędna logika.

Dlaczego projekty poboczne dla zabawy mają sens:

1. Eksperymentowanie bez ryzyka:

Projekt klienta: Nie mogę próbować ryzykownego podejścia. Musi działać. Musi być stabilny.

Projekt poboczny: Mogę spróbuj szalonego pomysłu. Jeśli zaliczę niepowodzenie – to brak konsekwencji.

Przykład: W Book Recommender próbowałam nowej biblioteki do aminacji (Framer Motion). W projekcie klienta bym się nie odważyła. Tu? Dlaczego nie!

2. Nauka bez presji:

Projekt portfolio: „Musi być imponujący. Musi pokazać umiejętności.”

Fajny projekt: „Zobaczę co się stanie. Może nauczę się czegoś.”

Paradoks: Nauczyłam się WIĘCEJ z projektu dla zabawy, bo nie było ciśnienia, presji.

3. Kreatywność:

Klient: „Chcę niebieskie przyciski, ten dokładny układ, do konkretnej funkcjonalności.”

Ja: „Ok.” (wykonuję specyfikację)

Fajny projekt: „Co jeśli przyciski będą pulsować? Co jeśli gradient background? Co jeśli…”

Kreatywność rozkwita, gdy nie ma ograniczeń.

4. Przypomnienie o radości:

Freelancing = opłacanie rachunków. Portfolio = znalezienie pracy. Fajny projekt = przypomnienie, że dlaczego zacząłem kodować.

Bo jest fun.

Poważna rozmowa – zarządzanie czasem:

„Ale czy nie lepiej użyć tego czasu na uczenie się React systematycznie? Albo projekt freelancerski za pieniądze?”

Może. Ale też:

Zdrowie psychiczne
Regeneracja kreatywności
Prawdziwa przyjemność
Długoterminowa stabilność

4 godziny na fajny projekt ≠ marnować. To inwestycja w moje samopoczucie.

Perspektywa klienta:

Czy klienci muszą wiedzieć o pobocznym projekcie? Nie.

Czy poboczne projekty robią mnie lepszym developerem? Tak.

Lepszy programista = lepsza praca dla klientów.

Więc pośrednie – projekty rozrywkowe pomagają biznesowi.

Równowaga:

NIE sugeruję że wszystko powinno być dla radochy.

Ale stosunek:

70% praca, która się opłaca/pozwala rozwijać karierę
20% ustrukturyzowane uczenie się
10% czysta zabawa

Te 10% utrzymuje Cię przy zdrowych zmysłach. Utrzymuje Cię w kreatywności. Utrzymuje Cię w miłości do tego, co robisz.

Wyciągnięta lekcja:

Nie wszystko wymaga zwrotu z inwestycji. Czasami radość JEST zwrotem.

📖 Książka: „Wielka magia. Odważ się żyć kreatywnie” – Elizabeth Gilbert

To książka o kreatywności. O tym jak żyć życiem twórczym. Od autorki „Jedz, módl się, kochaj”.

Dlaczego czytam to jako developer:

Bo programowanie to praca twórcza. Nie tylko techniczna. Twórcza.

I czasem zapominamy o tym.

Główna idea:

Kreatywność potrzebuje radości. Ciekawość. Pozwolenia na eksperymentowanie bez strachu.

Fragment, który mi utkwił w pamięci:

„Czy masz odwagę wydobyć na światło dzienne skarby, które kryją się w Tobie?”

W kontekście kodowania: Mam odwagę, żeby zrobić ten zwariowany projekt, który mnie interesuje? Albo tylko bezpieczne, rzeczy warte portfolio?

Praktyczne zastosowanie:

Zezwolenie na zabawę:

Gilbert mówi: traktować kreatywność jak zabawę, nie jak poważny biznes.

Mój Book Recommender = zabawa. Nie poważny element portfolio.

I czułam się winna. „Powinnam robić coś użytecznego”

Teraz myślę: Zabawa jest przydatna. Utrzymuje mnie w zaangażowaniu. Zapobiega wypaleniu.

Strach kontra ciekawość:

Gilbert: Strach mówi „to nie będzie idealne, więc nie zaczynaj.”

Ciekawość mówi: „to wygląda interesująco, zobaczmy co z tego wyjdzie!”

Moje podejście do projektów pobocznych było napędzany strachem (musi być imponujący).

Nowe podejście: napędzany ciekawością (to wygląda ciekawie, spróbuję!).

Fragmenty o treści „zrobione jest lepsze od doskonałego”:

„Perfekcjonizm to strach w eleganckich butach.”

Uff. Zrozumiano.

Ile projektów nie zaczęłam, bo „nie będzie idealnie”?

Book Recommender jest DALEKO od ideału. Ale istnieje. Przynosi radość.

Czy polecam:

Tak, ale nie jako instrukcja obsługi. Raczej jako poświadczenie pozwolenia.

Zezwolenie na:

Eksperymentować
Ponieść porażkę
Robić rzeczy dla zabawy
Nie brać się zbyt poważnie

Specjalnie dla programistów:

Przypomnienie, że kodowanie może być sztuką, nie tylko rzemiosło. Można dodać piękno, zabawa, nieoczekiwanie.

👩‍👧‍👦 Real Talk: Radość z kodowania vs kodowanie dla pieniędzy

Dwa typy sesje kodowania – porównanie:

Sesja 1: Projekt klienta (konserwacja WordPressa)

9:00: Otwieram projekt
9:15: Przeczytaj wymagania klienta (zmień ten plugin, napraw ten błąd)
9:30:Zacznij pracować
10:00: Stack Overflow, bo nie pamiętam składni
11:00: Naprawiono błąd
11:30: Testowanie
12:00: Gotowe. Faktura: 400 zł.

Poczucie: Spełnione. Profesjonalna. Płatny. Ale… mech.

Sesja 2: Book Recommender (projekt dla radochy)

20:00: Otwieram projekt
20:15: „Co jeśli dodam animację?”
20:30: Wypróbuj Framer Motion
21:00: „Wow, to wygląda cool!”
21:30: „Co jeśli dodać dark mode?”
22:00: „Oooh, gradienty!”
23:00: Zdaję sobie sprawę że minęły 3 godziny. Faktura: 0 zł.

Odczucie: PEŁEN ENERGII. Podekscytowany. Kreatywny. Szczęśliwy.

Różnica jest ogromna.

Pytanie: Czy mogę robić tylko projekty dla zabawy?

Odpowiedź: Nie, bo rachunki.

Lepsze pytanie: Czy mogę znaleźć równowagę gdzie są i pieniądze i radość?

Może.

Strategia freelancingu – dodaj trochę zabawy:

Nawet w projektach klienckich, próbuję znajdź chwile kreatywności:

Sugerować niestandardowe rozwiązanie (jeśli klient otwarty)
Dodaj mały ozdobnik (animacja, ładna kolorystyka)
Implementuj w ciekawy sposób (nawet jeśli klient nie widzi)

Przykład:

Klient chciał podstawowy formularz kontaktowy. Zrobiłam podstawowy formularz kontaktowy. Ale też dodałam subtelne animacje przy przesyłaniu, miłe komunikaty potwierdzające, płynne przejścia.

Klient zauważył: „Wow, to wygląda profesjonalnie!”

Ja czułam: chwila dumy, a nie tylko wykonanie zadania.

Równowaga w nauce:

Nauka ustrukturyzowana (kursy, samouczki) = ważne. Daje fundamenty

Zabawna nauka (zabawne projekty) = też ważne. Daje radochę.

Tylko strukturalny = wypalenie.
Tylko zabawa = brak kierunku.

Obydwa = zrównoważony wzrost.

Największe objawienie lipca:

Spędziłam 10+ godzin na Book Recommender. Zero korzyści finansowych.

Ale po tych sesjach czułam się WIĘCEJ energii do pracy z klientem. Bardziej kreatywna. Bardziej zaangażowana.

ROI był pośrednie ale rzeczywiste.

Perspektywa syna:

Pokazałam mu Book Recommender i Expense Tracker.

On: „Który lubisz bardziej?”

Ja (automatycznie): „Expense Tracker, bo jest bardziej ważniejszy dla portfolio.”

On: „Ale który LUBISZ?”

Ja (pauza): „…Book Recommender.”

On: „To dlaczego nie robisz więcej rzeczy, które lubisz?”

Z ust dzieci.

Wyciągnięta lekcja:

Radość ma znaczenie. Nie wszystko musi być strategiczne. Czasami „bo chcę” jest wystarczającym powodem.

Jestem developerką. Ale też człowiek. Człowiek potrzebuje radochy.

Postanowienie letnie:

Jeden projekt poboczny miesięcznie. Cokolwiek. Żadnych zasad. Żadnej presji. Czysta zabawa.

Bo życie jest za krótkie, żeby kodować tylko dla pieniędzy.

🔗 Zasoby i narzędzia

Google Books API – darmowy, łatwy w użyciu, świetny do praktyka.
Framer Motion – Biblioteka animacji React, z którą można się świetnie bawić
Netlify – darmowy hosting, superłatwe wdrożenie
CodePen – szybkie eksperymenty, natychmiastowe rezultaty

P.S.

Book Recommender link? Może w przyszłości. Może nigdy. Może zostanie tylko dla mnie i dzieci.

I to jest OK. Nie wszystko potrzebuje publiczności. Czasami projekt jest kompletny po prostu, kiedy jest używany przez Ciebie.

Do zobaczenia za 2 tygodnie (ostatni newsletter przed urlopem!)

P.S.2: Book Recommender polecił mi „Project Hail Mary” Andy Weir. Kliknęłam „Zaskocz mnie” 5 razy żeby dostać różne rekomendacje. Wszystko wyglądały dobrze. Algorytm działa? Może. Zabawa? Zdecydowanie.

P.S.3: Całkowity koszt Book Recommender: 0 zł (wszystko free). Wartość całkowita: Przypomnienie dlaczego kodowanie jest niesamowite. Bezcenne.