Nie 50, jak sobie kiedyś obiecywałam w przypływie noworocznego entuzjazmu. Nie 12, jak realistycznie zakładałam pisząc o letniej liście książkowej. Gdzieś pomiędzy – w miejscu, które odzwierciedla rok pełen nauki Javy, potem JavaScriptu, terapii dzieci, wakacyjnego chaosu i tych wszystkich 30-minutowych okienek przed snem, które uzbierały się w coś naprawdę pokaźnego.

Podsumowanie czytelnicze roku to mój ulubiony rodzaj wpisu – moment, żeby zatrzymać się i zobaczyć, co konkretnie zapisało się w pamięci, co było stratą czasu, i co zaskoczyło mnie najbardziej. Dziś dzielę się pełną retrospektywą: najlepszymi książkami, rozczarowaniami, nieoczekiwanymi odkryciami i uczciwą analizą tego, jakie gatunki faktycznie do mnie trafiają, kiedy mam czas tylko na czytanie tego, co naprawdę wciąga.

Ile książek faktycznie przeczytałam – liczby bez upiększania

37 książek w osiem miesięcy. Czyli średnio 4,6 książki miesięcznie – trochę ponad jedna na tydzień.

Brzmi jak dużo? Rozłóżmy to na czynniki pierwsze, bo sama liczba niewiele mówi bez kontekstu.

Miesiące „urodzajne” (styczeń-marzec, przed intensywną nauką programowania):

Około 5-6 książek miesięcznie. Wieczory jeszcze nie były zajęte przez naukę Java, więc czytanie miało więcej przestrzeni.

Miesiące „chude” (kwiecień-czerwiec, szczyt nauki + freelancing):

Spadek do 2-3 książek miesięcznie. Wieczory pochłaniała nauka OOP, potem interfejsów, potem streamów – o czym pisałam w kolejnych Learning Logach.

Wakacje (lipiec-sierpień):

Zaskakująco dobry wynik – około 4 książki miesięcznie, głównie dzięki audiobookom podczas spacerów z dziećmi i tygodniowi nad morzem, gdzie czytanie było jedną z niewielu rzeczy, na które faktycznie miałam czas i energię.

Wniosek, który mnie zaskoczył: Wakacje, mimo całego chaosu, były lepsze dla czytania niż miesiące „normalne”, kiedy energia szła w naukę programowania. To pokazuje, że czas na czytanie nie zależy tylko od ilości wolnych godzin, tylko od tego, na co te godziny idą w pierwszej kolejności.

Podział na gatunki – co faktycznie czytałam

Przeglądając całą listę, wyodrębniłam kilka wyraźnych kategorii.

Rozwój osobisty i produktywność (9 książek, 24%)

• „Zbuduj swój drugi mózg” – Tiago Forte
• „Droga artysty” – Julia Cameron
• „Życie – piękna katastrofa” – Jon Kabat-Zinn
• „Fenomen poranka” – Hal Elrod
• „Mikronawyki” – N. Żelmańska-Rekłajt
• „101 lekcji, które zmienią twój sposób myślenia” – B. Wiest
• „Kaizen. Jak osiągnąć wielkie cele małymi krokami”
• „Pustka jest radością, czyli filozofia buddyjska”
• „Odwaga bycia nielubianym”

Fantastyka i romantasy (12 książek, 31%)

• „Zalecą się kolejnego kota” – Shō Ishida (x2 – przeczytałam dwie części)
• „Battle Royale” – K. Takami
• „Dungeons and Drama” – K. Boyce
• „Najbardziej samotna dziewczyna we wszechświecie” – L. James
• „Katabaza” – Rebecca F. Kuang
• „Nieodparta pokusa, by pokochać wroga” – B. Knightley
• „Alchemised” – SenLinYu
• „Narodziny bohatera” – Jin Yong
• „Dating and Dragons”
• „Cień utraconego świata”
• „Echo przyszłych wypadków”
• „Rycerz i Ema” – R. Gilig

Literatura obyczajowa i emocjonalna (6 książek, 18%)

• „Księgarnia napojów księżyca” – Seo Dongwon
• „Skrzat” – Agnieszka Karecka
• „You are my hope” – Agnieszka Karecka
• „Księga o niewidzialnym” – E.E. Schmitt
• „Zanim zrozumiałem, że cię kocham”
• „Nasze błękitne lato” – Artur Tojza

Memuary i biografie (2 książki, 5%)

• „Becoming. Moja historia” – Michelle Obama
• „Radio w mojej głowie. Opowieść o ADHD”

Komiks i reportaż o kulturze azjatyckiej (4 książki, 11%)

• „Blankets” – Craig Thompson
• „Od miecza do mangi” – Ch. Harding
• „Japonia, Chiny i Korea. O ludziach skłóconych na śmierć i życie”
• „Młody samuraj. Droga miecza” t.2

Inne (4 książki, 11%)

• „Lady Sapiens”
• „Miłosna kareta Anny J”
• „Sztuka obsługi waginy”
• pozostałe pozycje trudne do jednoznacznej kategoryzacji

Największe zaskoczenie w tym podziale: Fantastyka i romantasy zdominowały moją listę, mimo że na początku roku byłam przekonana, że będę czytać głównie rozwojówki. Kiedy mózg jest zmęczony (a przy nauce Javy i opiece nad dzieckiem był zmęczony bardzo często), sięgam po historie, w które mogę uciec, nie po kolejną książkę wymagającą wdrażania nowych nawyków.

Najlepsze książki roku – moje absolutne top

W notatniku przy trzech pozycjach zaznaczyłam trzy kropki – mój prywatny system oznaczania „to było wyjątkowe”. Oto one, plus kilka dodatkowych, które zasługują na wyróżnienie.

1. „Katabaza” – Rebecca F. Kuang

Ta sama autorka, która napisała głośną „Babel” – i ponownie udowodniła, że potrafi łączyć wciągającą fabułę z warstwą intelektualną, nad którą chce się myśleć długo po zamknięciu książki. Mroczna, gęsta, wymagająca skupienia – ale to skupienie zwraca się z nawiązką.

Dlaczego top: Rzadko trafiam na fantastykę, która jednocześnie wciąga jak thriller i daje materiał do przemyśleń jak dobra literatura faktu.

2. „Nieodparta pokusa, by pokochać wroga” – B. Knightley

Romantasy, które wypożyczyłam z biblioteki z niskimi oczekiwaniami (tytuł brzmi jak setki innych na rynku), a skończyłam z jednym z tych rzadkich „nie mogę odłożyć książki” doświadczeń. Chemię między bohaterami napisano naprawdę dobrze – nie na siłę, nie przez sztuczne przeszkody, tylko przez realne napięcie.

Dlaczego top: Pokazała mi, że nie warto oceniać książki po okładce ani po przewidywalnie brzmiącym tytule.

3. „Narodziny bohatera” – Jin Yong

Klasyka chińskiej literatury wuxia (opowieści o wędrownych wojownikach), do której podeszłam z dużą niepewnością – inna kultura, inna tradycja narracyjna, spora objętość. Okazała się jedną z najbardziej angażujących lektur roku, wprowadzającą mnie w świat kompletnie odmienny od zachodniej fantastyki, którą zwykle czytam.

Dlaczego top: Rozszerzyła moje horyzonty czytelnicze bardziej niż jakakolwiek inna pozycja na liście.

Wyróżnienie specjalne: „Odwaga bycia nielubianym”

Nie oznaczyłam jej trzema kropkami w notatniku, ale zasługuje na wzmiankę osobno. Ta książka (oparta na filozofii Alfreda Adlera, w formie dialogu między filozofem a młodym mężczyzną) zmieniła sposób, w jaki myślę o cudzych oczekiwaniach wobec mnie – jako mamy, jako osoby uczącej się programowania w wieku dorosłym, jako kogoś, kto ciągle próbuje pogodzić zbyt wiele ról naraz.

Kluczowa myśl, która zostaje ze mną: Wolność to odwaga bycia nielubianym przez niektórych ludzi, jeśli oznacza to bycie wiernym własnym wartościom.

Wyróżnienie: „Radio w mojej głowie. Opowieść o ADHD”

Memuar, który przeczytałam z zawodowej ciekawości (zrozumienia neuroróżnorodności bliżej mojemu sercu, biorąc pod uwagę doświadczenia z terapiami dzieci), a skończyłam z głębszym zrozumieniem, jak bardzo różne mogą być ludzkie mózgi w przetwarzaniu tych samych bodźców. A co najciekawsze rozpoznałam wiele moich zachowań w opowieści innych osób z ADHD. Tak dalece to mnie wkręciło, że będę zgłębiać ten temat dalej.

Rozczarowania roku – książki, które nie zadziałały

Uczciwe podsumowanie musi zawierać też te pozycje, które nie spełniły oczekiwań.

„Dating and Dragons”

Tytuł obiecywał lekkie, zabawne romantasy z fantastycznym twistem. Dostałam coś rozwleczonego, z fabułą, która traciła tempo w drugiej połowie. Dokończyłam, bo nie lubię zostawiać książek w połowie, ale bez entuzjazmu.

„Cień utraconego świata”

Wypożyczona pod wpływem chwili, na podstawie ładnej okładki i intrygującego opisu. Fabuła okazała się przewidywalna, a bohaterowie płascy – żadna z decyzji, jakie podejmowali, nie zaskoczyła mnie ani razu.

Lekcja z obu tych rozczarowań: Wracam do zasady DNF (Did Not Finish – nie kończę), o której pisałam w letniej liście książkowej, ale wciąż czasem ją łamię z czystego uporu. Może w kolejnym roku będę bardziej bezlitosna wobec książek, które po 50 stronach mnie nie przekonują.

„Battle Royale”

Nie jest to książka „zła” – jest po prostu bardzo brutalna, bardziej niż się spodziewałam, i emocjonalnie wyczerpująca w sposób, który nie do końca pasował do momentu, w którym ją czytałam (środek intensywnej nauki JavaScriptu, kiedy potrzebowałam raczej ucieczki niż konfrontacji z ciężkimi tematami). To rozczarowanie bardziej kontekstowe niż jakościowe.

Nieoczekiwane odkrycia – zaskoczenia w dobrym sensie

Koreańska literatura „healing fiction”

„Księgarnia napojów księżyca” wprowadziła mnie w gatunek, o którego istnieniu nawet nie wiedziałam – koreańskie powieści skupione na powolnym, kontemplacyjnym tempie, ciepłych relacjach międzyludzkich i małych, codziennych momentach ukojenia. Kompletne przeciwieństwo szybkiej, pełnej zwrotów akcji fantastyki, którą zwykle czytam – a mimo to (a może właśnie dlatego) głęboko satysfakcjonujące.

Agnieszka Karecka – polska autorka, którą odkryłam przypadkiem

Przeczytałam dwie jej książki („Skrzat” i „You are my hope”) i obie zaskoczyły mnie jakością pisarstwa. Cenię, kiedy odkrywam polskich autorów, którzy piszą na poziomie porównywalnym z popularnymi zagranicznymi tytułami, a nie są jeszcze szeroko znani.

Komiks jako pełnoprawna forma literacka

„Blankets” Craiga Thompsona to był mój pierwszy pełnowymiarowy komiks-memuar od lat. Zapomniałam, jak dużo emocji można przekazać przez połączenie obrazu i tekstu – czasem bardziej bezpośrednio niż przez samą prozę.

Ulubione gatunki – co mówi o mnie ta lista

Patrząc na całość, widzę wyraźny wzorzec: im bardziej wymagający intelektualnie był mój dzień (nauka Javy, potem JavaScriptu, freelancing), tym chętniej sięgałam po fantastykę i romantasy jako formę ucieczki, nie po kolejne książki rozwojowe.

To odkrycie zaskoczyło mnie samą. Na początku roku planowałam czytać głównie literaturę non-fiction, żeby „maksymalizować wartość” każdej przeczytanej książki. Rzeczywistość pokazała coś innego – mózg zmęczony nauką nowego języka programowania potrzebuje fikcji, nie kolejnej porcji wskazówek do wdrożenia.

Wniosek na przyszłość: Przestaję czuć się winna za czytanie „tylko rozrywkowej” fantastyki. To, że książka nie uczy mnie konkretnej umiejętności, nie oznacza, że czas spędzony na jej czytaniu jest zmarnowany.

Jak udało mi się przeczytać 37 książek przy tym wszystkim

Skoro rok obejmował intensywną naukę dwóch języków programowania, opisywaną w kolejnych Learning Logach, freelancing WordPressowy, i opiekę nad dziećmi w terapiach – skąd czas na 37 książek?

Trzy strategie, które to umożliwiły:

1. Audiobooki podczas czynności niewymagających pełnej uwagi – spacery z dzieckiem, gotowanie, sprzątanie. To dodało prawdopodobnie 8-10 „przeczytanych” książek, których nie zdołałabym wcisnąć w czysto czytelniczy czas.

2. Konsekwentne 20-30 minut przed snem – nawet w najbardziej wyczerpujące dni, ten rytuał rzadko wypadał całkowicie. To jest dokładnie ta sama zasada mikroedukacji, którą opisywałam przy okazji nauki programowania w wakacje – mała, uparta konsekwencja bije sporadyczne wielkie porywy.

3. Rezygnacja z poczucia winy za „lekkie” czytanie – kiedy przestałam wymagać od siebie, żeby każda książka była „wartościowa” w sensie rozwojowym, czytanie stało się przyjemnością, do której chętniej wracałam, zamiast kolejnym obowiązkiem do odhaczenia.

Cele na resztę roku

Notatnik pokazuje pustą pozycję 38, czekającą na wypełnienie. Do końca roku zostały jeszcze cztery miesiące – realistycznie, przy dotychczasowym tempie, powinnam dobić do 50-55 książek w całym 2026 roku.

Na liście „chcę przeczytać do grudnia”:

• Więcej literatury koreańskiej „healing fiction”, odkąd pokochałam ten gatunek
• Powrót do „Sapiens” Harariego, odłożonego jeszcze latem jako „zbyt ciężka pozycja na wakacje”
• Przynajmniej jedna książka non-fiction o programowaniu, skoro coraz intensywniej zanurzam się w JavaScript

FAQ – podsumowanie czytelnicze roku

Jak prowadzisz listę przeczytanych książek?

Ręcznie, w papierowym notatniku – prosta numerowana lista z tytułem i autorem. Mam też aplikację Lubięczytać.pl (tam zaznaczam, co czytam i kiedy skończyłam daną pozycję). Fizyczne zapisywanie daje mi większą satysfakcję niż cyfrowy tracker.

Czy 37 książek w osiem miesięcy to dużo?

To zależy wyłącznie od punktu odniesienia. Dla kogoś czytającego książkę miesięcznie – dużo. Dla profesjonalnych recenzentów czy booktokerów czytających po kilkadziesiąt książek miesięcznie – niewiele. Ja przestałam porównywać się z innymi i patrzę tylko na to, czy liczba rośnie względem mojego własnego roku poprzedniego.

Jak wybierasz kolejną książkę do przeczytania?

Głównie intuicyjnie, w zależności od nastroju i poziomu zmęczenia. W dni wymagające dużo skupienia mentalnego (po nauce trudnego tematu z JavaScriptu) sięgam po lżejszą fantastykę. W spokojniejsze weekendy – po coś bardziej wymagającego.

Czy warto prowadzić własne podsumowanie czytelnicze?

Zdecydowanie tak, niezależnie od tego, ile książek się przeczyta. To nie chodzi o liczbę – chodzi o refleksję nad tym, co faktycznie zapamiętałaś, co Cię poruszyło, i co mówi to o Tobie w danym momencie życia. Moja lista z tego roku mówi więcej o stanie mojego mózgu podczas nauki programowania niż jakikolwiek inny wskaźnik, jaki mogłabym śledzić.

Podsumowanie – co ten rok czytelniczy mówi o mnie

37 książek. Osiem miesięcy. Trzy wyraźne top pozycje, dwa jasne rozczarowania, kilka nieoczekiwanych odkryć.

Ale liczby to tylko powierzchnia. Prawdziwe podsumowanie roku czytelniczego to zrozumienie, dlaczego czytałam to, co czytałam, w momentach, w których to robiłam.

Ten rok pokazał mi, że fantastyka i romantasy nie są „gorszym” wyborem niż rozwojówki – są po prostu inną formą wartości, potrzebną szczególnie wtedy, kiedy reszta dnia wymaga intensywnej pracy mózgu nad czymś zupełnie innym, jak nauka nowego języka programowania.

Pokazał mi też, że mikroedukacja – te same zasady małych, konsekwentnych kroków, które stosowałam do nauki Javy w wakacje – działają identycznie dobrze przy budowaniu nawyku czytelniczego.

Do końca roku zostało jeszcze trochę czasu i sporo pustych stron w notatniku. Ciekawa jestem, co wypełni pozycję 38 i te, które po niej przyjdą.

PS: Ile Ty przeczytałaś/przeczytałeś w tym roku? Jaka była Twoja najlepsza i najgorsza lektura? Zostaw komentarz – zawsze szukam kolejnych rekomendacji, a Wasze zaskoczenia czytelnicze bywają najciekawszą częścią tych podsumowań!

Artykuł Klub książkowy mamy-programistki – co przeczytałam do sierpnia 2026 roku pochodzi z serwisu To co najważniejsze.