Nie 50, jak sobie kiedyś obiecywałam w przypływie noworocznego entuzjazmu. Nie 12, jak realistycznie zakładałam pisząc o letniej liście książkowej. Gdzieś pomiędzy – w miejscu, które odzwierciedla rok pełen nauki Javy, potem JavaScriptu, terapii dzieci, wakacyjnego chaosu i tych wszystkich 30-minutowych okienek przed snem, które uzbierały się w coś naprawdę pokaźnego.

Podsumowanie czytelnicze roku to mój ulubiony rodzaj wpisu – moment, żeby zatrzymać się i zobaczyć, co konkretnie zapisało się w pamięci, co było stratą czasu, i co zaskoczyło mnie najbardziej. Dziś dzielę się pełną retrospektywą: najlepszymi książkami, rozczarowaniami, nieoczekiwanymi odkryciami i uczciwą analizą tego, jakie gatunki faktycznie do mnie trafiają, kiedy mam czas tylko na czytanie tego, co naprawdę wciąga.

Ile książek faktycznie przeczytałam – liczby bez upiększania

37 książek w osiem miesięcy. Czyli średnio 4,6 książki miesięcznie – trochę ponad jedna na tydzień.

Brzmi jak dużo? Rozłóżmy to na czynniki pierwsze, bo sama liczba niewiele mówi bez kontekstu.

Miesiące „urodzajne” (styczeń-marzec, przed intensywną nauką programowania):

Około 5-6 książek miesięcznie. Wieczory jeszcze nie były zajęte przez naukę Java, więc czytanie miało więcej przestrzeni.

Miesiące „chude” (kwiecień-czerwiec, szczyt nauki + freelancing):

Spadek do 2-3 książek miesięcznie. Wieczory pochłaniała nauka OOP, potem interfejsów, potem streamów – o czym pisałam w kolejnych Learning Logach.

Wakacje (lipiec-sierpień):

Zaskakująco dobry wynik – około 4 książki miesięcznie, głównie dzięki audiobookom podczas spacerów z dziećmi i tygodniowi nad morzem, gdzie czytanie było jedną z niewielu rzeczy, na które faktycznie miałam czas i energię.

Wniosek, który mnie zaskoczył: Wakacje, mimo całego chaosu, były lepsze dla czytania niż miesiące „normalne”, kiedy energia szła w naukę programowania. To pokazuje, że czas na czytanie nie zależy tylko od ilości wolnych godzin, tylko od tego, na co te godziny idą w pierwszej kolejności.

Podział na gatunki – co faktycznie czytałam

Przeglądając całą listę, wyodrębniłam kilka wyraźnych kategorii.

Rozwój osobisty i produktywność (9 książek, 24%)

• „Zbuduj swój drugi mózg” – Tiago Forte
• „Droga artysty” – Julia Cameron
• „Życie – piękna katastrofa” – Jon Kabat-Zinn
• „Fenomen poranka” – Hal Elrod
• „Mikronawyki” – N. Żelmańska-Rekłajt
• „101 lekcji, które zmienią twój sposób myślenia” – B. Wiest
• „Kaizen. Jak osiągnąć wielkie cele małymi krokami”
• „Pustka jest radością, czyli filozofia buddyjska”
• „Odwaga bycia nielubianym”

Fantastyka i romantasy (12 książek, 31%)

• „Zalecą się kolejnego kota” – Shō Ishida (x2 – przeczytałam dwie części)
• „Battle Royale” – K. Takami
• „Dungeons and Drama” – K. Boyce
• „Najbardziej samotna dziewczyna we wszechświecie” – L. James
• „Katabaza” – Rebecca F. Kuang
• „Nieodparta pokusa, by pokochać wroga” – B. Knightley
• „Alchemised” – SenLinYu
• „Narodziny bohatera” – Jin Yong
• „Dating and Dragons”
• „Cień utraconego świata”
• „Echo przyszłych wypadków”
• „Rycerz i Ema” – R. Gilig

Literatura obyczajowa i emocjonalna (6 książek, 18%)

• „Księgarnia napojów księżyca” – Seo Dongwon
• „Skrzat” – Agnieszka Karecka
• „You are my hope” – Agnieszka Karecka
• „Księga o niewidzialnym” – E.E. Schmitt
• „Zanim zrozumiałem, że cię kocham”
• „Nasze błękitne lato” – Artur Tojza

Memuary i biografie (2 książki, 5%)

• „Becoming. Moja historia” – Michelle Obama
• „Radio w mojej głowie. Opowieść o ADHD”

Komiks i reportaż o kulturze azjatyckiej (4 książki, 11%)

• „Blankets” – Craig Thompson
• „Od miecza do mangi” – Ch. Harding
• „Japonia, Chiny i Korea. O ludziach skłóconych na śmierć i życie”
• „Młody samuraj. Droga miecza” t.2

Inne (4 książki, 11%)

• „Lady Sapiens”
• „Miłosna kareta Anny J”
• „Sztuka obsługi waginy”
• pozostałe pozycje trudne do jednoznacznej kategoryzacji

Największe zaskoczenie w tym podziale: Fantastyka i romantasy zdominowały moją listę, mimo że na początku roku byłam przekonana, że będę czytać głównie rozwojówki. Kiedy mózg jest zmęczony (a przy nauce Javy i opiece nad dzieckiem był zmęczony bardzo często), sięgam po historie, w które mogę uciec, nie po kolejną książkę wymagającą wdrażania nowych nawyków.

Najlepsze książki roku – moje absolutne top

W notatniku przy trzech pozycjach zaznaczyłam trzy kropki – mój prywatny system oznaczania „to było wyjątkowe”. Oto one, plus kilka dodatkowych, które zasługują na wyróżnienie.

1. „Katabaza” – Rebecca F. Kuang

Ta sama autorka, która napisała głośną „Babel” – i ponownie udowodniła, że potrafi łączyć wciągającą fabułę z warstwą intelektualną, nad którą chce się myśleć długo po zamknięciu książki. Mroczna, gęsta, wymagająca skupienia – ale to skupienie zwraca się z nawiązką.

Dlaczego top: Rzadko trafiam na fantastykę, która jednocześnie wciąga jak thriller i daje materiał do przemyśleń jak dobra literatura faktu.

2. „Nieodparta pokusa, by pokochać wroga” – B. Knightley

Romantasy, które wypożyczyłam z biblioteki z niskimi oczekiwaniami (tytuł brzmi jak setki innych na rynku), a skończyłam z jednym z tych rzadkich „nie mogę odłożyć książki” doświadczeń. Chemię między bohaterami napisano naprawdę dobrze – nie na siłę, nie przez sztuczne przeszkody, tylko przez realne napięcie.

Dlaczego top: Pokazała mi, że nie warto oceniać książki po okładce ani po przewidywalnie brzmiącym tytule.

3. „Narodziny bohatera” – Jin Yong

Klasyka chińskiej literatury wuxia (opowieści o wędrownych wojownikach), do której podeszłam z dużą niepewnością – inna kultura, inna tradycja narracyjna, spora objętość. Okazała się jedną z najbardziej angażujących lektur roku, wprowadzającą mnie w świat kompletnie odmienny od zachodniej fantastyki, którą zwykle czytam.

Dlaczego top: Rozszerzyła moje horyzonty czytelnicze bardziej niż jakakolwiek inna pozycja na liście.

Wyróżnienie specjalne: „Odwaga bycia nielubianym”

Nie oznaczyłam jej trzema kropkami w notatniku, ale zasługuje na wzmiankę osobno. Ta książka (oparta na filozofii Alfreda Adlera, w formie dialogu między filozofem a młodym mężczyzną) zmieniła sposób, w jaki myślę o cudzych oczekiwaniach wobec mnie – jako mamy, jako osoby uczącej się programowania w wieku dorosłym, jako kogoś, kto ciągle próbuje pogodzić zbyt wiele ról naraz.

Kluczowa myśl, która zostaje ze mną: Wolność to odwaga bycia nielubianym przez niektórych ludzi, jeśli oznacza to bycie wiernym własnym wartościom.

Wyróżnienie: „Radio w mojej głowie. Opowieść o ADHD”

Memuar, który przeczytałam z zawodowej ciekawości (zrozumienia neuroróżnorodności bliżej mojemu sercu, biorąc pod uwagę doświadczenia z terapiami dzieci), a skończyłam z głębszym zrozumieniem, jak bardzo różne mogą być ludzkie mózgi w przetwarzaniu tych samych bodźców. A co najciekawsze rozpoznałam wiele moich zachowań w opowieści innych osób z ADHD. Tak dalece to mnie wkręciło, że będę zgłębiać ten temat dalej.

Rozczarowania roku – książki, które nie zadziałały

Uczciwe podsumowanie musi zawierać też te pozycje, które nie spełniły oczekiwań.

„Dating and Dragons”

Tytuł obiecywał lekkie, zabawne romantasy z fantastycznym twistem. Dostałam coś rozwleczonego, z fabułą, która traciła tempo w drugiej połowie. Dokończyłam, bo nie lubię zostawiać książek w połowie, ale bez entuzjazmu.

„Cień utraconego świata”

Wypożyczona pod wpływem chwili, na podstawie ładnej okładki i intrygującego opisu. Fabuła okazała się przewidywalna, a bohaterowie płascy – żadna z decyzji, jakie podejmowali, nie zaskoczyła mnie ani razu.

Lekcja z obu tych rozczarowań: Wracam do zasady DNF (Did Not Finish – nie kończę), o której pisałam w letniej liście książkowej, ale wciąż czasem ją łamię z czystego uporu. Może w kolejnym roku będę bardziej bezlitosna wobec książek, które po 50 stronach mnie nie przekonują.

„Battle Royale”

Nie jest to książka „zła” – jest po prostu bardzo brutalna, bardziej niż się spodziewałam, i emocjonalnie wyczerpująca w sposób, który nie do końca pasował do momentu, w którym ją czytałam (środek intensywnej nauki JavaScriptu, kiedy potrzebowałam raczej ucieczki niż konfrontacji z ciężkimi tematami). To rozczarowanie bardziej kontekstowe niż jakościowe.

Nieoczekiwane odkrycia – zaskoczenia w dobrym sensie

Koreańska literatura „healing fiction”

„Księgarnia napojów księżyca” wprowadziła mnie w gatunek, o którego istnieniu nawet nie wiedziałam – koreańskie powieści skupione na powolnym, kontemplacyjnym tempie, ciepłych relacjach międzyludzkich i małych, codziennych momentach ukojenia. Kompletne przeciwieństwo szybkiej, pełnej zwrotów akcji fantastyki, którą zwykle czytam – a mimo to (a może właśnie dlatego) głęboko satysfakcjonujące.

Agnieszka Karecka – polska autorka, którą odkryłam przypadkiem

Przeczytałam dwie jej książki („Skrzat” i „You are my hope”) i obie zaskoczyły mnie jakością pisarstwa. Cenię, kiedy odkrywam polskich autorów, którzy piszą na poziomie porównywalnym z popularnymi zagranicznymi tytułami, a nie są jeszcze szeroko znani.

Komiks jako pełnoprawna forma literacka

„Blankets” Craiga Thompsona to był mój pierwszy pełnowymiarowy komiks-memuar od lat. Zapomniałam, jak dużo emocji można przekazać przez połączenie obrazu i tekstu – czasem bardziej bezpośrednio niż przez samą prozę.

Ulubione gatunki – co mówi o mnie ta lista

Patrząc na całość, widzę wyraźny wzorzec: im bardziej wymagający intelektualnie był mój dzień (nauka Javy, potem JavaScriptu, freelancing), tym chętniej sięgałam po fantastykę i romantasy jako formę ucieczki, nie po kolejne książki rozwojowe.

To odkrycie zaskoczyło mnie samą. Na początku roku planowałam czytać głównie literaturę non-fiction, żeby „maksymalizować wartość” każdej przeczytanej książki. Rzeczywistość pokazała coś innego – mózg zmęczony nauką nowego języka programowania potrzebuje fikcji, nie kolejnej porcji wskazówek do wdrożenia.

Wniosek na przyszłość: Przestaję czuć się winna za czytanie „tylko rozrywkowej” fantastyki. To, że książka nie uczy mnie konkretnej umiejętności, nie oznacza, że czas spędzony na jej czytaniu jest zmarnowany.

Jak udało mi się przeczytać 37 książek przy tym wszystkim

Skoro rok obejmował intensywną naukę dwóch języków programowania, opisywaną w kolejnych Learning Logach, freelancing WordPressowy, i opiekę nad dziećmi w terapiach – skąd czas na 37 książek?

Trzy strategie, które to umożliwiły:

1. Audiobooki podczas czynności niewymagających pełnej uwagi – spacery z dzieckiem, gotowanie, sprzątanie. To dodało prawdopodobnie 8-10 „przeczytanych” książek, których nie zdołałabym wcisnąć w czysto czytelniczy czas.

2. Konsekwentne 20-30 minut przed snem – nawet w najbardziej wyczerpujące dni, ten rytuał rzadko wypadał całkowicie. To jest dokładnie ta sama zasada mikroedukacji, którą opisywałam przy okazji nauki programowania w wakacje – mała, uparta konsekwencja bije sporadyczne wielkie porywy.

3. Rezygnacja z poczucia winy za „lekkie” czytanie – kiedy przestałam wymagać od siebie, żeby każda książka była „wartościowa” w sensie rozwojowym, czytanie stało się przyjemnością, do której chętniej wracałam, zamiast kolejnym obowiązkiem do odhaczenia.

Cele na resztę roku

Notatnik pokazuje pustą pozycję 38, czekającą na wypełnienie. Do końca roku zostały jeszcze cztery miesiące – realistycznie, przy dotychczasowym tempie, powinnam dobić do 50-55 książek w całym 2026 roku.

Na liście „chcę przeczytać do grudnia”:

• Więcej literatury koreańskiej „healing fiction”, odkąd pokochałam ten gatunek
• Powrót do „Sapiens” Harariego, odłożonego jeszcze latem jako „zbyt ciężka pozycja na wakacje”
• Przynajmniej jedna książka non-fiction o programowaniu, skoro coraz intensywniej zanurzam się w JavaScript

FAQ – podsumowanie czytelnicze roku

Jak prowadzisz listę przeczytanych książek?

Ręcznie, w papierowym notatniku – prosta numerowana lista z tytułem i autorem. Mam też aplikację Lubięczytać.pl (tam zaznaczam, co czytam i kiedy skończyłam daną pozycję). Fizyczne zapisywanie daje mi większą satysfakcję niż cyfrowy tracker.

Czy 37 książek w osiem miesięcy to dużo?

To zależy wyłącznie od punktu odniesienia. Dla kogoś czytającego książkę miesięcznie – dużo. Dla profesjonalnych recenzentów czy booktokerów czytających po kilkadziesiąt książek miesięcznie – niewiele. Ja przestałam porównywać się z innymi i patrzę tylko na to, czy liczba rośnie względem mojego własnego roku poprzedniego.

Jak wybierasz kolejną książkę do przeczytania?

Głównie intuicyjnie, w zależności od nastroju i poziomu zmęczenia. W dni wymagające dużo skupienia mentalnego (po nauce trudnego tematu z JavaScriptu) sięgam po lżejszą fantastykę. W spokojniejsze weekendy – po coś bardziej wymagającego.

Czy warto prowadzić własne podsumowanie czytelnicze?

Zdecydowanie tak, niezależnie od tego, ile książek się przeczyta. To nie chodzi o liczbę – chodzi o refleksję nad tym, co faktycznie zapamiętałaś, co Cię poruszyło, i co mówi to o Tobie w danym momencie życia. Moja lista z tego roku mówi więcej o stanie mojego mózgu podczas nauki programowania niż jakikolwiek inny wskaźnik, jaki mogłabym śledzić.

Podsumowanie – co ten rok czytelniczy mówi o mnie

37 książek. Osiem miesięcy. Trzy wyraźne top pozycje, dwa jasne rozczarowania, kilka nieoczekiwanych odkryć.

Ale liczby to tylko powierzchnia. Prawdziwe podsumowanie roku czytelniczego to zrozumienie, dlaczego czytałam to, co czytałam, w momentach, w których to robiłam.

Ten rok pokazał mi, że fantastyka i romantasy nie są „gorszym” wyborem niż rozwojówki – są po prostu inną formą wartości, potrzebną szczególnie wtedy, kiedy reszta dnia wymaga intensywnej pracy mózgu nad czymś zupełnie innym, jak nauka nowego języka programowania.

Pokazał mi też, że mikroedukacja – te same zasady małych, konsekwentnych kroków, które stosowałam do nauki Javy w wakacje – działają identycznie dobrze przy budowaniu nawyku czytelniczego.

Do końca roku zostało jeszcze trochę czasu i sporo pustych stron w notatniku. Ciekawa jestem, co wypełni pozycję 38 i te, które po niej przyjdą.

PS: Ile Ty przeczytałaś/przeczytałeś w tym roku? Jaka była Twoja najlepsza i najgorsza lektura? Zostaw komentarz – zawsze szukam kolejnych rekomendacji, a Wasze zaskoczenia czytelnicze bywają najciekawszą częścią tych podsumowań!

Artykuł Klub książkowy mamy-programistki – co przeczytałam do sierpnia 2026 roku pochodzi z serwisu To co najważniejsze.

Te 30 minut przed snem to moja oaza.

Latem czytam inaczej niż zimą. Latem mózg jest zmęczony upałem, dziećmi bez przedszkola, próbą balansowania pracy i wakacji. Zimą mogę czytać ciężkie pozycje rozwojowe. Latem potrzebuję mix: coś lekkiego na rozładowanie, coś inspirującego ale nie przytłaczającego, coś co wciąga ale nie wymaga 100% koncentracji.

Dziś dzielę się letnią listą książkową – 15 pozycji które czytam/przeczytałam tego lata. Od beach reads (lekkich, wciągających powieści) po książki rozwojowe które da się czytać nawet gdy mózg odmawia współpracy. Plus audiobooki na spacery z dzieckiem i pozycje typu „zbuduj swój drugi mózg”.

Rekomendacje książek na lato dla zapracowanych mam, freelancerek i każdego kto potrzebuje ucieczki albo inspiracji – lub jedno i drugie.

Kategoria 1: Beach Reads – lekkie, wciągające, relaksujące (5 pozycji)

1. „Siedmiu mężów Evelyn Hugo” – Taylor Jenkins Reid

O czym: Historia Hollywood star Evelyn Hugo, która w wieku 79 lat decyduje się opowiedzieć prawdę o swoim życiu młodej dziennikarce. Siedmiu mężów, tajemnice, skandale, miłość której nikt nie znał.

Dlaczego na lato:

• Wciąga od pierwszej strony (przeczytałam w 3 dni)
• Emocjonalnie angażująca ale nie przytłaczająca
• Idealna dla wieczorów na balkonie
• Historia która zostaje z Tobą

Dla kogo:
Fanka Hollywood glamour
Lubisz sekrety i plot twists
Potrzebujesz „page-turner” (nie możesz odłożyć)

Moja ocena: 9/10

Format: Książka papierowa (480 stron) lub audiobook (12h 10min)

Gdzie kupić: Empik, TaniaKsiazka.pl ~40 zł

2. „Beach Read. Wakacyjny romans” – Emily Henry

O czym: Dwie osoby piszące książki – jedna romans, druga literaturę faktu – zakładają się że zamienią gatunki na lato. Rom-com z głębią.

Dlaczego na lato:

• Tytuł dosłownie „Beach Read” – stworzona na plażę/balkon
• Lekka, zabawna, ale z emocjami
• Romans bez wzdrygania się (inteligentnie napisana)
• Szybka lektura (przeczytasz w weekend)

Dla kogo:
Lubisz rom-comy
Chcesz odprężenia po ciężkim dniu
Nie wstydzisz się „guilty pleasure” czytadła

Moja ocena: 8/10

Ciekawostka: Autorka ma jeszcze „Ludzie, których spotykamy na wakacjach” – też świetna na lato.

Format: papierowa (384 strony) lub ebook

3. „The Midnight Library” – Matt Haig (po polsku: „Biblioteka o Północy”)

O czym: Nora trafia do biblioteki gdzie każda książka to życie które mogłaby przeżyć gdyby podjęła inne decyzje. Może „przymierzyć” różne wersje siebie.

Dlaczego na lato:

• Filozoficzna ale lekka (nie wymaga notatek)
• Krótkie rozdziały (można przerwać w każdej chwili)
• Daje do myślenia ale nie przygnębia
• Pięknie napisana

Dla kogo:
Zastanawiasz się „co by było gdyby…”
Lubisz metafory i symbolikę
Potrzebujesz przypomnienia że życie ma sens

Moja ocena: 9/10

Uwaga: Jest po polsku! „Biblioteka o Północy” – wydawnictwo Czarna Owca.

Format: papierowa lub ebook (304 strony)

4. „Projekt Hail Mary” – Andy Weir

O czym: Facet budzi się na statku kosmicznym. Nie pamięta kim jest ani czemu tam jest. Musi uratować Ziemię. Hard sci-fi z humorem.

Dlaczego na lato:

• Wciąga jak „Marsjanin” (ten sam autor)
• Humor nawet w dramatycznych momentach
• Naukowe ale przystępne (nie musisz być fizykiem)
• Akcja, suspens, emocje

Dla kogo:
Fan sci-fi
Czytałeś „Marsjanina” i pokochałeś
Lubisz bohaterów którzy rozwiązują problemy (nie narzekają)

Moja ocena: 10/10 (najlepsza książka którą przeczytałam w 2026)

Format: papierowa (476 stron) lub audiobook (16h) – audiobook GENIALNY, narrator świetny

5. „The Flatshare” – Beth O’Leary (po polsku: „Współlokatorzy”)

O czym: Tiffy i Leon współdzielą mieszkanie ale nigdy się nie spotykają – ona pracuje w dzień, śpi w nocy; on pracuje w nocy, śpi w dzień. Zostawiają sobie notatki. Rom-com gold.

Dlaczego na lato:

• Urocza, ciepła, czuć się dobrze
• Krótkie rozdziały (idealne na przeczytanie przed snem)
• Humor brytyjski (subtelny, sprytny)
• Gwarantowane szczęśliwe zakończenie (czasem tego potrzebujesz)

Dla kogo:
Lubisz rom-comy
Potrzebujesz wholesome content
Chcesz się uśmiechać podczas czytania

Moja ocena: 8/10

Format: papierowa(352 strony)

Bonus: Autorka ma też „The Switch” – równie urocza.

Kategoria 2: Rozwojowe ale strawne – kiedy chcesz się rozwijać ale mózg mówi „nie za dużo” (5 pozycji)

6. „Zbuduj swój drugi mózg” (Building a Second Brain) – Tiago Forte

O czym: System zarządzania wiedzą. Jak przechwytywać pomysły, organizować notatki i faktycznie z nich korzystać (nie tylko zbierać).

Dlaczego na lato:

• Praktyczna (od razu implementujesz)
• Rozdziały niezależne (możesz czytać w dowolnej kolejności)
• Nie wymaga intensywnej koncentracji
• Widzisz efekty szybko (motivating!)

Dla kogo:
Masz 1000 notatek i nie wiesz co z nimi zrobić
Używasz Notion/Obsidian/Evernote ale chaotycznie
Chcesz system „zewnętrznego mózgu”

Co wdrożyłam:

• System PARA (Projects, Areas, Resources, Archives)
• Notatki progresywne podsumowanie (wyróżnij → pogrubienie → podsumowanie)
• Nawyk przechwytywania (wszystko zapisuję w Notion)

Moja ocena: 9/10

Format: Książka lub audiobook (9h)

Link: Empik ~50 zł (polskie wydanie)

7. „Four Thousand Weeks” – Oliver Burkeman (po polsku: „Cztery tysiące tygodni”)

O czym: Masz ~4000 tygodni życia (jeśli dożyjesz 80 lat). Jak wykorzystać ten czas mądrze? Filozofia produktywności przez akceptację ograniczeń.

Dlaczego na lato:

• Krótka (288 stron)
• Zmienia perspektywę (bez wywoływanie poczucia winy)
• Rozdziały po 15-20 stron (można przeczytać jeden i pomyśleć)
• Kultura anty-pośpiechu (orzeźwiające!)

Kluczowa lekcja:
„Nie zrobisz wszystkiego. Akceptuj to. Wybieraj co naprawdę ważne.”

Dla kogo:
Czujesz się przytłoczona ilością zadań
Książki o produktywności Cię nie satysfakcjonują
Potrzebujesz filozoficznego podejścia do czasu

Moja ocena: 8/10

Format: papierowa lub ebook

8. „Dopamine Nation” – Anna Lembke (po polsku: „Naród dopaminy”)

O czym: Dlaczego wszyscy jesteśmy uzależnieni (social media, jedzenie, Netflix, telefon). Jak to działa neurobiologicznie. Jak się uwolnić.

Dlaczego na lato:

• Krótkie rozdziały case studies (czytasz jak opowieści)
• Praktyczne porady (post dopaminowy, równowaga)
• Naukowe ale przystępne
• Motywujący do zmiany (ale bez presji)

Co wdrożyłam:

• Pierwszy tydzień lipca:7-dniowy post dopaminowy (zero social media)
• Efekt: Więcej czytałam, lepiej spałam, mniej lęku

Dla kogo:
Scrollujesz Instagram godzinami
Czujesz że „nic Cię nie cieszy”
Chcesz zrozumieć uzależnienia (swoje lub bliskich)

Moja ocena: 9/10

Format: papierowa (304 strony) lub audiobook

9. „Show Your Work” – Austin Kleon (po polsku: „Pokaż swoją pracę”)

O czym: Jak dzielić się swoją pracą online (blog, social media) bez bycia spamem. Dla twórców, freelancerów, każdego kto chce „być widzialny”.

Dlaczego na lato:

• KRÓTKA (160 stron – przeczytasz w 2h)
• Ilustrowana (dużo grafik, łatwo strawna)
• Inspirująca (chcesz od razu działać)
• Praktyczna (konkretne porady)

Co wdrożyłam:

• Zaczęłam pisać Learning Logs (pokazuję proces nauki Java)

Dla kogo:
Freelancer, który nie promuje się
Uczysz się czegoś (programowanie, design) i chcesz pokazać
Czujesz że „autopromocja to zło” (książka to zmieni)

Moja ocena: 10/10

Format: papierowa (ilustrowana) – must-have w formie papierowej

10. „The Creative Act” – Rick Rubin (po polsku: „Akt twórczy”)

O czym: Rozważania legendy muzyki (wyprodukował Adele, Red Hot Chili Peppers) o procesie twórczym. Filozofia tworzenia.

Dlaczego na lato:

• Krótkie eseje (2-3 strony każdy)
• Można czytać losowo (nie trzeba po kolei)
• Inspirująca bez bycia „motywacyjną sieczką”
• Piękna książka (projekt, typografia)

Kluczowa lekcja:
„Nie tworzysz dla innych. Tworzysz bo musisz.”

Dla kogo:
Każdy kto tworzy (kod, tekst, design, muzyka)
Blokada pisarska / blokada twórcza
Lubisz filozoficzne podejście do kreatywności

Moja ocena: 8/10

Format: papierowa/twarda oprawa (preferowane – piękna edycja) lub ebook

Kategoria 3: Audiobooki – na spacery, dojazdy, gotowanie (3 pozycje)

11. „Educated” – Tara Westover (po polsku: „Wykształcona”)

O czym: Kobieta wyrosła w izolacji (bez szkoły, lekarzy, książek) kończy na doktoracie z Cambridge. Brutalna, inspirująca historia.

Dlaczego audiobook:

• Narrator świetny (wciąga!)
• 12 godzin = tydzień spacerów z dzieckiem
• Historia tak dobra że nie zauważasz że słuchasz

Dla kogo:
Inspiracja do nauki/rozwoju
Chcesz docenić swoją edukację
Lubisz memuary

Moja ocena: 10/10

Format: Audiobook (12h) – bardzo polecane

Uwaga: Zawiera opisy przemocy, może być wyzwalaczem.

12. „Atomic Habits” – James Clear (audiobook)/ „Atomowe nawyki”

O czym: Małe nawyki → duże zmiany. Praktyczne porady budowania nawyków.

Dlaczego audiobook:

• Możesz słuchać wielokrotnie (za każdym razem coś nowego)
• 5h 35min = tydzień dojazdów/spacerów
• Praktyczne przykłady (łatwo zapamiętać)

Co wdrożyłam:

• Kumulacja nawyków (po kawie → 10 min nauki)
• Zasada 2 minut (jeśli <2min → rób od razu)

Dla kogo:
Chcesz zmienić nawyki
Próbujesz wprowadzić rutynę
„Wielkie postanowienia” nie działają

Moja ocena: 9/10

Format: Audiobook (5h 35min)

13. „The Psychology of Money” – Morgan Housel („Psychologia pieniędzy”)

O czym: Psychologia pieniędzy. Dlaczego racjonalność ≠ jak zarządzamy finansami. Historie, lekcje, perspektywa.

Dlaczego audiobook:

• Krótkie rozdziały (możesz słuchać po kawałku)
• Narator dobry
• 5h 48min = dwa tygodnie spacerów
• Interesujące nawet jeśli „nie lubisz finansów”

Kluczowa lekcja:
„Być bogatym ≠ wyglądać bogato. Prawdziwe bogactwo to to czego nie widzisz.”

Dla kogo:
Freelancer (nieprzewidywalne dochody)
Chcesz lepiej zarządzać pieniędzmi
Ciekawią Cię behavioral economics

Moja ocena: 8/10

Format: Audiobook (5h 48min) lub papierowa

Kategoria 4: Dla zmęczonego mózgu – gdy nie możesz się skupić (2 pozycje)

14. „Dziewczyna z konbini” – Sayaka Murata

O czym: Japońska kobieta pracująca w sklepie 24h przez 18 lat. Nie rozumie „normalnych” relacji społecznych. Czuje się dobrze tylko w strukturze convenience store.

Dlaczego dla zmęczonego mózgu:

• KRÓTKA (163 strony – 2-3h czytania)
• Prosta narracja (łatwo śledzić)
• Dziwna, ale w dobry sposób (odświeżająca perspektywa)
• Zostaje z Tobą

Dla kogo:
Czujesz się „nie pasująca do normy”
Lubisz japońską literaturę
Potrzebujesz krótkiej lektury która daje do myślenia

Moja ocena: 7/10

Format: papierowa (krótka, warto papierowa)

15. „Chłopiec, kret, lis i koń” – Charlie Mackesy

O czym: Ilustrowana książka o przyjaźni, dobroci, lekcje życia. Prawie bez fabuły – dialogi + piękne ilustracje.

Dlaczego dla zmęczonego mózgu:

• 128 stron ILUSTRACJI (przeczytasz w 30 minut)
• Zero wysiłku mentalnego
• Ciepła, przyjemna
• Można wracać do ulubionych cytatów

Cytaty które kocham:

• „Kim chcesz zostać, jak dorośniesz?” „Miłym.”
• „Czy twoja szklanka jest do połowy pusta, czy do połowy pełna?” „Myślę, że jestem wdzięczny, że mam szklankę.”

Dla kogo:
Potrzebujesz pociesz przed snem
Lubisz ilustrowane książki (dla dorosłych też!)

Moja ocena: 9/10 (za ilustracje i ciepło)

Format: twarda oprawa (MUST – ilustracje w pełnej krasie)

Jak czytam 15 książek latem przy dzieciach i pracy?

Moja strategia czytania:

1. Mix formatów

• Papierowe: Wieczory (22:00-22:30) – lektury na plażę, prozdrowotne
• Ebooki: Gdy dzieci bawią się obok -to wybieram książki o rozwoju
• Audiobooki: Spacery, gotowanie – samopomoc

2. Cel realistyczny

NIE: „Przeczytam 30 książek tego lata”
TAK: „Czytam 30 minut dziennie”

Efekt: Przeczytam ile przeczytam. Zero presji.

3. DNF is OK (Did Not Finish)(DNF jest OK (nie ukończyłem)

Jeśli książka nie wciąga po 50 stronach → to odkładam bez żalu. Życie za krótkie na nudne książki.

4. Zawsze miej przy sobie 3 książki

• 1 papierowa (wieczory)
• 1 audiobook (spacery)
• 1 ebook (telefon – zawsze przy mnie)

Zależnie od nastroju/sytuacji wybieram którą.

5. LubieCzytać.pl tracking

• Dodaję każdą przeczytaną książkę
• Widzę progres (motywujące!)
• Cele: „15 książek w 2026” (realistycznie)

Książki które KUPIŁAM, ale jeszcze nie przeczytałam (TBR – To Be Read)

Na liście oczekujących:

• „Jutro, jutro i znów jutro” – Gabrielle Zevin (gra, przyjaźń)
• „Lekcje chemii” – Bonnie Garmus (1960s, kobieta chemik)
• „Dom nad błękitnym morzem” – TJ Klune (fantazja, uzdrawiająca)
• „Sapiens” – Yuval Noah Harari (historia ludzkości – ciężka, zostawiam na zimę)
• „Deep Work” – Cal Newport (przeczytać ponownie, implementacja)

Problem: Kupuję szybciej niż czytam. TBR pile = 23 książki.

Akceptuję: Przyjemność kupowania książek ≠ muszę wszystkie przeczytać.

Gdzie kupuję/wypożyczam książki?

Kupuję:

• Empik (nowe, pełna cena) – gdy chcę mieć teraz, choć rzadko – pilnuję się , aby nie kupować zbyt często.
• TaniaKsiazka.pl (nowe, tańsze) – gdy mogę poczekać 3-5 dni
• Allegro/OLX (używane) – klasyki, nie przeszkadza mi used
• BookDepository (angielskie) – czasem tańsze niż polskie

Wypożyczam:

• Biblioteka miejska (Jest darmowe!), w której znajdziesz również nowe bestsellery mają kolejki, ale czekam. Czasem odgrzebuję klasyki, a te trzeba czytać papierowe.
• Legimi (ebooki subskrypcja) – 39.90 zł/mies, unlimited ebooki i audiobooki)

Audiobooki:

• Audioteka (subskrypcja) – 34.90 zł/mies, kupuję gdy wiem że posłucham >1 książki/mies
• Empik Go -to tam też znajdziesz audiobooki
• Storytel – 34.99 zł/mies
• Bookbeat – 34,99/miesiąc

Jak wybieram:

Beach reads → Tanią książkę/biblioteka (czytam raz)
Rozwojowe → Kupuję (wracam, notatki, zakreślam)
Audiobooki → Subskrypcja (dużo słucham)

FAQ – letnia lista książkowa

Czy naprawdę przeczytasz 15 książek latem?

Pewnie nie.

To lista rekomendacji (co czytam/czytałam), nie „to przeczytam do września”.

Realnie: 6-8 książek przeczytam do końca sierpnia. I to jest OK.

Skąd bierzesz rekomendacje?

• Goodreads (recommendations based on co czytałam)
• Bookstagram (Instagram hashtag #bookstagram)
• YouTube – BookTube (kanały o książkach)
• Znajome (co czytają)
• Empik bestsellery (czasem tam są perełki)
• Lubięczytać.pl

Jak motywujesz się do czytania?

Nie muszę. Czytanie = moja ulubiona rzecz.

Ale jeśli bym musiała, to:

• Wyzwanie czytelnicze (Goodreads – „15 książek w 2026 roku”)
• Klub książki (nawet online – motywuje do czytania)
• System nagród (przeczytam 5 książek → kupuję nową)

Papierowe vs ebooki – co lepsze?

Zależy:

Papierowe zalety:

• Przyjemność trzymania
• Pachnie
• Łatwiej zapamiętać
• Nie świeci (lepszy sen)
• Można pożyczyć znajomym

Papierowe wady:

• Zajmują miejsce
• Droższe
• Ciężkie (podróże)

Ebooki zalety:

• Zawsze w telefonie (nieoczekiwane czekanie = czytam)
• Tańsze
• Natychmiastowa gratyfikacja (kupuję i mam)
• Dostosuj rozmiar czcionki (wiek robi swoje )

Ebooki wady:

• Mniej „romantyczne”
• Łatwiej przełączyć na Instagram (rozpraszacz)
• Nie czuję „posiadania”

Moja preferencja: 70% papierowe, 30% ebook.

Czy audiobooki to „prawdziwe czytanie”?

TAK.

Słuchanie książki = absorbowanie treści = czytanie.

Bonus: Możesz „czytać” podczas spaceru, gotowania, sprzątania.

Minus: Łatwiej się rozkojarzyć (musisz przewinąć).

Podsumowanie – moja letnia lista książkowa

Beach reads (5):

1. Siedmiu mężów Evelyn Hugo – Hollywood glamour
2. Beach Read. Wakacyjny romans – Rom-com
3. Biblioteka o Północy – Filozoficzna fikcja
4. Project Hail Mary – Sci-fi
5. Współlokatorzy – Uzdrawiająca rom-com

Rozwojowe (5):
6. Zbuduj swój drugi mózg – Zarządzanie wiedzą
7. Cztery tysiące tygodni – filozofia czasu
8. Naród dopaminy – Neurobiologia uzależnień
9. Pokaż swoją pracę – dzielenie się twórczą pracą
10. Akt twórczy – filozofia tworzenia

Audiobooki (3):
11. Wykształcona – Wspomnienia
12. Atomic Habits – Nawyki
13.Psychologia pieniądza – psychologia finansów

Dla zmęczonego mózgu (2):
14. Dziewczyna z konbini- Krótka, dziwna, dobra
15. Chłopiec, kret, lis i koń- Ilustrowana, uzdrawiająca

Total: 15 rekomendacji książek na lato

Cel: Nie przeczytać wszystkich. Znaleźć 2-3 które pokochasz.

Letnie czytanie to nie maraton. To przyjemność. 30 minut przed snem, audiobook na spacerze, papierowa książka na balkonie.

Nie musisz czytać dużo. Wystarczy czytać z radością.

PS: Co Ty czytasz tego lata? Masz jakieś rekomendacje książek które powinam dodać do listy? Zostaw w komentarzu – zawsze szukam kolejnych perełek!

Artykuł Letnia lista książkowa – 15 pozycji które czytam na długie wieczory (i nie tylko) pochodzi z serwisu To co najważniejsze.